¦wiat
Geografia
Siedmiogrody
Zwierciad³o Praw
| Zwierciad³o Praw ¦win i Bolkowa |
|
My, Gniewko, z bo¿ej ³aski Dumiel i Vortha ksi±¿ê na ¦winach i Bolkowie, prawa niniejsze wszem i wobec og³aszamy: Prawo Ziomkostwa1. Urodzeni z matki ziomnej lub ojca ziomka m³odzieniec alibo dziewoja, gdy up³ynie lat dziesiêæ od ich postrzy¿yn, poprowadzeni bêd± przez matkê i ojca swoich do ¶wi±tyni Dumiel, a tam przejd± ryt dojrza³o¶ci. Wonczas m³odzieniec ziomkiem siê stanie, a dziewoja ziomn±. Bêd± tedy przestrzegaæ praw i dawaæ nale¿yt± cze¶æ Dumiel i Vorthowi. Zasiê wolno im bêdzie posiadaæ w³asn± ziemiê i maj±tek, prowadziæ handel czy rzemios³o, utrzymywaæ s³u¿ebnych i byæ pod ochron± Dru¿yny. 2. Ktoby za¶ nie by³ z ziomnej lub ziomka urodzony, ale w grodzie alibo grodzkich ziemiach zamieszkaæ pragn±³, ten z³o¿y pro¶bê do £awy i wniesie na rzecz skarbca £awy ziom¿ê. Wysoko¶æ ziom¿y, jednak± dla wszystkich prosz±cych, oznacza £awa. Wonczas £awa pro¶bê jego rozwa¿y, a zasiêgnie rady ziomków, co owego znaæ mog±, i do pro¶by siê przychyli alibo nie. Je¶li siê przychyli, tedy ów poprowadzon bêdzie do ¶wi±tyni Dumiel, a tam cze¶æ Dumiel odda, i Vorthowi tako¿ w jego ¶wi±tyni. A wiarê w bogów przyj±wszy, ryt dojrza³o¶ci przejdzie i ziomkiem siê stanie, alibo ziomn±, je¶li niewiasta. 3. Gdy igrzyska s± sprawowane ku czci Dumiel i Vortha, ziomkowie w igrzyskach potykaæ siê mog± alibo gladiatory swoje wystawiaæ. Tako¿ przybysze i obcy potykaæ siê mog±, wszelako nie wystawiaæ. A który zwyciê¿y, dla owego £awa mo¿e specjalny wyj±tek od praw niniejszych poczyniæ, za zgod± Dumiel i Vortha wszelako. Prawo £awy1. Wszelka zwierzchno¶æ nad grodem i grodzkimi ziemiami nale¿y do £awy wybranej spo¶ród ziomków owego grodu. £awa powolna jest Jego Wysoko¶ci Ksiêciu na ¦winach i Bolkowie ho³d, cze¶æ i pos³uszeñstwo oraz prawom wy³o¿onym w tymto Zwierciadle pos³uszeñstwo. £awa winna jest równie¿ szacunek i opiekê kap³anom Dumiel i Vortha. Zasiê powolno¶æ £awie i wszelkim jej postanowieniom winni s± Grododzier¿ca, Wojski wraz z Dru¿yn±, jak i wszyscy ziomkowie i ka¿den z osobna. 2. £awa zbiera siê dwakroæ dziennie, o oznaczonych porach. Decyzje podejmuje g³osuj±c, ka¿dy z £awnych wedle swego os±du i sumienia, a g³os ka¿dego z £awnych wa¿y w onym g³osowaniu zarówno. Na zebraniach £awy przytomny jest i £awie doradza Grododzier¿ca, wszelako g³os jego w g³osowaniach nie wa¿y. £awni za trud swój wynagradzani byæ mog±. 3. Któryby z ziomków do £awy przyst±piæ chcia³, ten wniesie do £awy pro¶bê o to, a do skarbca £awy dwukrotno¶æ ziomrzy. Wonczas £awa pro¶bê rozwa¿y i przyjmie onego w swoje grono alibo nie przyjmie, g³osuj±c w otwarto¶ci. Wszak¿e £awnych nie bêdzie wiêcej, jak siedmiu. 4. Niechaj siê nie zdarzy, by £awny na szkodê ziomków alibo grodu co czyni³, alibo swoj± prywatê nad dobro ziomków, grodu, Ksiêcia oraz Dumiel i Vortha przedk³ada³. , Je¶liby jednak taki niecnota, alibo kilku, siê w¶ród £awnych znalaz³, wonczas ka¿dy ziomek móg³ bêdzie wezwaæ, by niecnotê z £awy wysiudaæ. Wezwie na dziedziñcu, wobec innych ziomków i oskar¿enie swoje wypowie. A je¶li wiêcej ni¿ po³owa ziomków da mu wiarê, i znakiem tego po¶wiadczy, tedy zostanie to spisane. Za¶ niecnota ów wysiudan z £awy natychmiast bêdzie. Prawo o Daninach1. Ode g³owy ka¿dego, kto we grodzie i na grodzkich ziemiach przebywa, li ziomek, czy obcy, £awa pobierze do skarbca swego codzieñ, raz na dzieñ, pog³ówne. Ziomek p³aci do skarbca £awy pog³ówne od siebie, od s³ug swoich i od dziatwy, ¿ony i inszych podopiecznych swoich. Ile zasiê pog³ówne ode ziomka, ile ode s³ug i podopiecznych, ile zasiê ode obcych liczy, nale¿y do £awy oznaczyæ.
2. Tako¿ do skarbca swego £awa pobierze pow³astne, a jest to od ka¿dej wygranej w zak³adach wedle igrzysk w³a¶ciw± czê¶æ, jak i od ka¿dej handlowej transakcji w³a¶ciw± czê¶æ. Do £awy nale¿y czê¶æ on± oznaczyæ i pow³astnego zbiórkê urz±dziæ.
3. Zasiê do skarbca ¶wi±tynnego Dumiel alibo Vortha wedle potrzeb po¶wiêtne zbieraæ bêd± prze³o¿eni owych ¶wi±tyñ, co s³uszne jest i sprawiedliwe za ich pos³ugê, jako w daninie bogom nale¿n±.
Prawo o S±dach1. Ktoby by³ podejrzany, ¿e dopu¶ci³ siê jakowego¶ wystêpku albo zbrodni, bêdzie oddany pod s±d Grododzier¿cy. Je¶liby pod s±d oddaæ siê nie chcia³, alibo ucieka³, pojma i doprowadzi go Wojski z pomoc± Dru¿yny. Grododzier¿ca zasiê wejrzy w sprawê i je¶li winnym podejrzanego znajdzie, wyznaczy mu karê i odda na jej wykonanie. 2. Je¶li winny pope³ni³ jeno drobny wystêpek, karê na nim wykona Dru¿yna. Je¶li winny pope³ni³ powa¿n± zbrodniê, bêdzie on oddany na wykonanie kary do ¶wi±tyni Vortha. 3. Je¶liby ziomek mia³ byæ oddany na wykonanie kary do ¶wi±tyni Vortha, a zapiera³ siê, ¿e kara nies³uszna, tedy mo¿e prosiæ £awê o ponowne rozpatrzenie sprawy swojej. £awa za¶ zbierze siê i rozpatrzy. Je¶liby obcy, nie ziomek, o to samo prosi³, £awa zbierze siê lub nie, wedle uznania £awnych. 4. Je¶liby ziomek dozna³ krzywdy na maj±tku, czci lub ciele, mo¿e skar¿yæ siê na krzywdziciela do Wojskiego alibo do Grododzier¿cy. Ci¿ za¶ z pomoc± Dru¿yny pojmaj± krzywdziciela i stawi± go przed £aw±. Pokrzywdzony tako¿ stanie przed £aw±, a obaj siê opowiedz± wedle onej krzywdy. £awa za¶ rozs±dzi, by³a krzywda li nie i naka¿e krzywdzicielowi, by wynagrodzi³ pokrzywdzonemu, a czyn swój na dziedziñcu grodu odszczeka³. 5. Przysiêga, jak± ziomek z³o¿y przed obliczem Vortha i przed obliczem Dumiel, we ¶wi±tyniach, jest ¶wiêt± prawd±. Zasiê ¶wiêtej prawdzie £awa i Grododzier¿ca zawsze daj± jej wiarê, z nale¿yt± czci±. Tedy wszelk± sprawê rozstrzyga ona. Wszelako je¶li ziomek bêdzie chcia³ przysiêgê w sprawie jakiej z³o¿yæ, musi wpierw £awy o pozwoleñstwo prosiæ, a £awa pozwoli alibo nie, przez szacunek dla Bogów. Obcemu, ziomkiem niebêd±cemu, przysiêgi takowej z³o¿yæ nie godzi siê i nie wolno. 6. Je¶liby zasiê kto naruszy³ obyczajno¶æ, tego miast Grododzier¿cy alibo £awy os±dzi kap³an Dumiel we ¶wi±tyni i naznaczy karê wedle woli Dumiel. Prawo o Zbrodniach i Karach1. Oto s± zbrodnie najwy¿sze: zabójstwo ziomka alibo ziomnej; pohañbienie ¶wi±tyni; knucie przeciw Ksiêciu alibo £awie. Winien zbrodni najwy¿szej oddany bêdzie kap³anom Vortha i ¿yw ze ¶wi±tyni nie wyjdzie. 2. Oto s± zbrodnie: poranienie ziomka alibo ziomnej, pohañbienie ziomnej, obraza Ksiêcia alibo £awy, kradzie¿ znacznej miary, krzywoprzysiêstwo przed s±dem, uporczywe od danin uchylanie siê alibo insze oszustwo znacznej miary. Winien zbrodni oddany bêdzie kap³anom Vortha, którzy post±pi± wedle woli Vortha, a je¶li ¿yw ze ¶wi±tyni wyjdzie, bêdzie wygnany z grodzkich ziem. 3. Wystêpki, jako kradzie¿e pomniejsze, zabójstwa trzody, s³u¿ebnych albo obcych, poranienia tako¿, burdy, obnoszenie broni po grodzie, niedawanie pos³uchu kap³anom, obelga wobec podw³adnych £awy, niezap³acenie daniny i wszelkie insze wystêpno¶ci, te karaæ bêdzie Dru¿yna. Wedle rodzaju wystêpku oznaczona bêdzie kara, jak to bato¿enie, zamkniêcie w loszku, dyby i tym podobne. 4. Gdy sprawowane maj± byæ igrzyska, bêdzie mog³a £awa ka¿d± karê zamieniæ na przywilej podjêcia walki na ¶mieræ i ¿ycie na arenie. Wszak¿e je¶li kara dotyczy³a zbrodni najwy¿szej, osobliwe pozwoleñstwo Vortha bêdzie potrzebne. |




Wersja do druku.


















